Bir gün evinize veya iş yerinize bir icra müdürlüğünden ödeme emri geldiğini düşünün.
Ödeme emrini açtınız. İçerisinde borcun asıl miktarını ve işlemiş faizi gördünüz. Ödeme emrinin altında da bir IBAN numarası bulunuyor. Siz de borcunuzu ödemek amacıyla bu hesaba, ödeme emrinde yazan tutarı yatırdınız.
Ve doğal olarak şöyle düşündünüz:
“Borçlarımı ödedim. Artık icra dosyası da kapanmıştır.”
Fakat birkaç gün sonra banka hesabınıza haciz konulduğunu, aracınız veya taşınmazınız üzerine haciz işlendiğini öğrendiniz.
İlk tepkiniz de büyük ihtimalle şu olacaktır:
“Ben borcumu ödedim. Nasıl olur da hâlâ haciz koyabilirler?”
İşte tam bu noktada önemli bir ayrıntı ortaya çıkıyor:
Ödeme emrinde yazan tutarı ödemek, icra dosyasının tamamen kapanması anlamına gelmez.
Bir icra takibinin başlamasıyla birlikte dosya içerisinde farklı kalemler ortaya çıkar.
Örneğin;
- Asıl alacak,
- İşlemiş faiz,
- Takip tarihinden sonra işlemeye devam eden faiz,
- İcra harçları,
- Tebligat ve diğer icra takip masrafları,
- İcra vekâlet ücreti
gibi kalemler dosya borcuna eklenir.
Bu nedenle ödeme emrinde görülen borç miktarı ile ödeme yapılacağı tarihte dosyanın tamamen kapatılması için gereken toplam tutar aynı değildir.
Örneğin ödeme emrinde 100.000 TL asıl alacak ve 10.000 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 110.000 TL borç gösterilmiş olsun.
Borçlu kişi ödeme emrinde belirtilen 110.000 TL'yi ödeyebilir.
Ancak dosyada ayrıca tahsil harcı, icra takip masrafları ve icra vekâlet ücreti gibi başka kalemler bulunacağından dosyanın güncel borç miktarının tamamı karşılanmamış olabilir.
Bu durumda borçlu açısından çok önemli bir sorun ortaya çıkar:
“Ben 110.000 TL'yi ödedim” demek ile “icra dosyasının tamamını kapattım” demek aynı şey değildir.
---
Peki icra dosyasının güncel borcu nasıl öğrenilir?
Bu nedenle icra ödeme emri eline ulaşan bir kişinin yapması gereken ilk şeylerden biri, yalnızca ödeme emrindeki rakama bakmak yerine ödeme yapılacağı gün itibarıyla icra dosyasının güncel kapak hesabını öğrenmektir.
Çünkü ödeme emrinin düzenlendiği tarih ile ödemenin yapıldığı tarih arasında dahi faiz ve bazı dosya kalemlerinde değişiklik meydana gelebilir.
Ödeme yapılmadan önce icra dosyasının güncel borç miktarının UYAP sistemi yahut doğrudan icra müdürlüğünden öğrenilmesi, ödemenin dosya borcunun tamamını kapatacak şekilde yapılması önemlidir.
---
Peki eksik ödeme yapılırsa ne olur?
Buradaki en önemli nokta budur. İcra dosyasına yapılan ödeme dosya borcunun tamamını karşılamıyorsa, dosyada bakiye borç kalacaktır.
Örneğin;
Dosyanın toplam güncel borcu: 125.000 TL
Yapılan ödeme: 110.000 TL
Kalan bakiye: 15.000 TL
Dolayısıyla borçlu, “Ben zaten ödeme yaptım.” düşüncesiyle dosyayı takip etmeyi bırakırsa, kalan bakiye nedeniyle icra takibinin devam etmesi ve şartları oluştuğunda haciz işlemlerinin uygulanmasıyla karşılaşabilir.
---
“Ama ben borcumu ödedim” demek haczi engeller mi?
Burada önemli olan ne kadar ödeme yapıldığı ve bu ödemenin icra dosyasındaki borcun tamamını karşılayıp karşılamadığıdır.
Borçlu tarafından yapılan ödeme dosyanın tamamını karşılamıyorsa, alacaklı taraf kalan miktar yönünden takip işlemlerine devam edilmesini talep edebilir.
Şartları oluşmuşsa borçlunun;
- Banka hesaplarına,
- Araçlarına,
- Başkaca taşınır mallarına,
- Taşınmazlarına,
- Maaşına ve diğer haczedilebilir mal ve haklarına
haciz uygulanması gündeme gelebilir.
Somut olayın şartlarına ve takip türüne göre fiili haciz işlemleri de söz konusu olabilir.
Bu nedenle küçük görünen bir bakiye dahi “önemsiz” kabul edilmemelidir.
---
Ödeme yaparken nelere dikkat edilmeli?
Bir icra ödeme emri elinize ulaştığında şu noktalar özellikle önemlidir:
1. Sadece ödeme emrindeki rakama bakılmamalı
Ödeme yapılacağı tarih itibarıyla dosyanın güncel borç miktarını öğrenilmeli.
2. Dosyanın hangi icra takibine ilişkin olduğunu kontrol edilmeli
İlamsız icra takibi, kambiyo senedine özgü takip veya başka bir takip türü olması uygulanacak usul ve süreleri değiştirebilir.
3. Güncel kapak hesabı kontrol edilmeli
Dosyada bulunan asıl alacak, faiz, harç, masraf ve vekâlet ücreti gibi kalemlerin tamamının dikkate alındığından emin olunmalı.
4. Ödeme açıklaması doğru yapılmalı
Ödeme icra müdürlüğü hesabına yapılacaksa, ödeme sırasında dosya numarasının doğru şekilde belirtilmesi önemlidir.
5. Ödeme yaptıktan sonra dosya kontrol edilmeli
“Parayı yatırdım, işim bitti.” demek yerine icra dosyasındaki bakiye durumunun kontrol edilmesi gerekir.
Çünkü önemli olan yalnızca ödeme yapılması değil, dosya borcunun tamamen karşılanmış ve günün sonunda icra dosyasının kapatılmış olmasıdır.